PolEconweblog

Dit weblogdeel bevat twee categoriën bijdragen op  economisch, historische en politiek gebied. Een belangrijk deel van de bijdragen kan geschaard worden onder het hoofd economische geschiedenis van de energievoorziening. Dit zijn.

De energiefactor in de regionale divergentie in welvaartsontwikkeling

College 1 Cursus geschiedenis energie en samenleving

Het geheim van de Gouden Eeuw

Uitvindingen en energie

Historie Transport en Energie

Turf en aardgas

De geschiedenis van de Veenkoloniën

Bracht het aardgas Groningen meer werkgelegenheid?

De rol van olie in de Tweede Wereldoorlog en daarna

De geschiedenis van de politiek in de energievoorziening

 

De overige bijdragen zijn van sociaal-economische en politiek -economische aard.

Argumenten voor méér Europa

Bestaat er een Noordelijke cultuur en identiteit?

Democratie op dun ijs

De filosofen en profeten van het dagelijks brood

Europa, de regio's en de schulden

Globalisering, democratie en de nationale staat

Over vrijheid en democratie

Effectieve bestrijding van werkloosheid

Zwitserland en Noorwegen als voorbeeld?

 

Op alle bijdragen zijn discussiebijdragen welkom. Dit kan rechtstreeks via de website of via een mail aan de webredacteur Jan Lambers: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

 

 

 

 

Het Zwart-Witboek Gaswinning Groningen bevat een overzicht van de betekenis die de aardgaswinning voor het Noorden van het land en in het bijzonder voor de provincie Groningen tot nu toe gehad heeft. Vervolgens wordt ingegaan op de maatregelen die wenselijk zijn om de onbalans die tussen de lusten en de lasten van de aardgaswinning voor aan de ene kant de provincie Groningen en aan de andere kant het Rijk te herstellen.

Het is opgemaakt als een beleidsstuk voor de Partij voor het Noorden.

 Zwartwitboek Gaswinning Groningen

 

hieraan aanverwante artikelen zijn:

Bracht het aardgas Groningen meer werkgelegenheid?

Turf en aardgas

Deze verhandeling gaat over de cruciale betekenis, die in het bijzonder olie voor het verloop van de Tweede Wereldoorlog heeft gehad en die zelfs een rol heeft gespeeld bij het uitbreken daarvan. Die aanleiding speelde zowel voor Duitsland als Japan, de voornaamste agressors in deze oorlog.

In het tweede gedeelte gaan we in op de rol die olie, als belangrijkste energiedrager, in de wereldpolitiek van na de Tweede Wereldoorlog. Daarbij richten we ons met name op de ontwikkelingen in het Midden Oosten en de oorlogen die hier direct of indirect om olie zijn gevoerd.

De rol van olie in de Tweede Wereldoorlog en daarna

College 4   Transport en energie

In college drie hebben we al enkele belangrijke uitvindingen op energetisch gebied genoemd die verband houden met  transport. In dit vierde college gaan we dieper in op de betekenis van de diverse energiedragers bij het transport en het belang van het transport zelf.
We beginnen met de betekenis van het transport voor onze welvaart. Daarna gaan we in op het transport van de energiedragers en vervolgens op het transport met behulp van de energiedragers, waarbij we zullen afsluiten met het transport van kennis.

 

De cruciale invloed van de transportkosten

Aan de basis van welvaart staat arbeidsverdeling. De arbeidsverdeling binnen een gesloten gemeenschap is in het algemeen slechts van beperkte omvang. De welvaart in onze moderne samenleving berust dan ook op arbeidsverdeling in veel wijdere zin. Die is echter pas mogelijk als er handel kan bestaan. Handel voegt aan een product nuttigheid van plaats toe.

Dat is echter pas mogelijk als er transportmogelijkheden zijn in de zin van handelswegen  en transportmiddelen. Daarvoor is de toepassing van energiedragers  nodig. Handel kan echter pas bestaan  als de kosten van het transport geringer zijn dan het verschil in kosten tussen het productiegebied en de kosten van het product of een acceptabel substituut van dat product in het afzetgebied.

De hoogte van de transportkosten wordt bepaald door de gekozen transporttechniek en de kosten van de daarbij gebruikte energiedragers. Door de trendmatige verbetering in de transporttechnieken en de dalende kostprijs van de daarbij gebruikte energiedragers is het transportvolume in de wereld enorm toegenomen. We zien dat nog steeds aan het volume van de wereldhandel die de groei van het bruto nationaal product van verreweg de meeste landen verreweg vrijwel constant overtreft. Omdat Nederland vanouds een sterk op de handel gerichte economie heeft gehad,  is de Nederlandse economie erg gevoelig voor de bewegingen in de wereldhandel. Indirect is de Nederlandse economie daarmee ook gevoelig voor het verloop van de relatieve energieprijzen. Dat kwam onder meer tot uiting tijdens de eerste oliecrisis, toen de olieprijzen tot het viervoudige van hun niveau voorheen stegen. Het transport werd daardoor veel duurder en dat leidde tot een contractie van de wereldhandel.

Hieronder zullen we zien hoe de ontwikkelingen op het gebied van het energiegebruik in relatie tot transport de economie en daarmee onze welvaart beïnvloed hebben.

In deze verhandeling over de geschiedenis van de politiek met betrekking tot de energievoorziening gaat in  op de volgende aspecten daarvan. In de vroegste periode bemoeide de energiepolitiek zich met de inzet van slaven, als zijnde de eerste energiedragers van de mens. Vervolgens wordt ingegaan op de rol van de politiek bij de bealstingheffing op energiedragers. Het derde aspect is de energievoorziening als object van  staatszorg. Daarna gaan we in op de betekenis van energiedragers als oorzaak van het imperialisme. Het vijfde aspect is de betekenis van in het bijzonder olie voor de tweede wereldoorlog en de periode daarna. Ten slotte wordt ingegaan op de noodzaak van een de natioanale staten overstijgende energiepolitiek, in verband met de globaliserende effecten van winning en gebruik van energiedragers. 

Introductie Cursus voor de Seniorenacademie in 2005 en 2007 over de “Geschiedenis van de energiebronnen in onze samenleving      (Tags: Economie, Geschiedenis, Energievoorziening)

Docent: Drs. Jan H Lambers, econoom en langdurig werkzaam geweest bij de Nederlandse Gasunie

Subcategorieën